و امامان و اولياى حق از اين مقوله است ؛ معجزات از باب تصرّف و ولايت تكوينى است . تصرّف در كائنات چون عصا را اژدها نمودن ، كورى را بينا ساختن ، مرده‌اى را حيات دادن و از نهان آگاه نمودن ؛ همه از باب ولايت تصرّف است . برخى مىپندارند كه در تصرّف تكوينى و يا معجزه ، شخصيت و ارادهء صاحب تصرّف هيچ گونه دخالتى ندارد و او تنها پردهء نمايش است و ذات احديّت به طور مستقيم و بدون واسطه آن را به وجود مىآورد زيرا كار اگر به حد اعجاز برسد از حدود قدرت انسان در هر مقامى كه باشد خارج است . اين تصور اشتباه است . گذشته از اينكه ذات اقدس احديّت إبا دارد كه يك فعل طبيعى بدون واسطه و خارج از نظام از او صادر گردد ، اين تصوّر خلاف نصوص قرآنى است ؛ قرآن در كمال صراحت آورندهء آيت و معجزه را خود رسولان مىداند ، البته به اذن و رخصت ذات احديّت . بديهى است كه اذن ذات احديّت از نوع اذن اعتبارى و انسانى نيست كه با لفظ و اشاره ، ممنوعيّت اخلاقى يا اجتماعى او را از ميان ببرد ، اين اذن پروردگار ، همان اعطاى نوعى كمال است كه منشأ چنين اثرى مىگردد و اگر خدا نخواهد آن كمال را از او مىگيرد . « . . . وَ ما كانَ لِرَسُولٍ أَنْ يَأْتِيَ بِآيَةٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ . . . ) « 1 » . . . . و هيچ پيامبرى را نسزد كه جز به اذن خدا معجزه‌اى بياورد . . . در اين آيهء كريمه ، آورندهء آيت و معجزه را پيامبران مىداند ولى به اذن تكوينى پروردگار ، چون هر موجودى در هر مرتبه‌اى كه باشد مجراى اراده

--> ( 1 ) - مؤمن ( 40 ) : 78 .